Monday, July 23, 2018

Mga Investments Na Hindi Alam Ng Mga Karaniwang Empleyado


"Ako ay mag-iinvest". Isang desisyong para bang may dobleng talim. Posibleng aayon sa iyo at posible rin namang hindi. Halimbawa ay ang gintong alahas. Ito ay maisusuot mo para palamuti sa iyong kasuotan (angat ka sa iba) at investment mo rin dahil tataas ang halaga nito sa mas malayong panahon. Ang drawback dito ay dalawa o higit pa. Una, maaaring hindi mo isusuot ang gintong alahas araw-araw lalo na't sa siyudad na gaya ng Maynila ay nagkalat ang mga snatchers. Mas malamang ay itatago mo lamang ito sa isang ligtas na baul dahil posible itong manakaw ng iba. Pangalawa, hindi mo ito agad-agad mali-liquidate (ipalit sa pera).

Sa panahon ng mahigpit mong pangangailangan sa salapi, maaaring ito ay maibenta mo sa mas mababang halaga o di kaya ay isasanla mo pa at dito magkakagastos ka sa interes ng sanglaan. Gano'n din pag lupa at mas kumplikado pa ito. Subalit wala akong tutol kung desisyon mong mag-invest sa alahas o lupa. Kaya lamang ay inihanda ko ang aralin natin ngayon kung paanong ang simpleng mga kababayan natin, lalo na yung may sapat na sweldo lamang kada buwan, ay magkakaroon ng idea para sila rin ay maging investor na kagaya mo (at kagaya ko rin). Kung isa ka sa mga pangkaraniwang Pilipino na wala pang investment, maaari mong pagtuunan ng pansin ang 9 Investment Options na aking itatalakay dito at mayroon din akong Disclaimer Statement (limitasyon) na nakasulat sa pinakababang bahagi nito.

1. Time Deposit Sa Bangko

Ang time deposit ang siyang pinakasimple at ligtas dahil sakop ng PDIC (Philippine Deposit Insurance Corporation) ang pondo mo. Medyo maliit nga lang ang interes na binibigay ng mga bangko pero mas malaki naman kaysa sa mas kilalang Savings Account. Sa time deposit, ilalagak mo ang pera mo sa mas mahabang panahon at hindi mo ito maaaring kunin hangga't wala pa sa panahon ng maturity nito. Makakapamili ka ng kung ilang buwan o ilang taon ang time deposit mo. Mas matagal na panahon na time deposit, mas malaking interes ang ibibigay sa iyo ng bangko. Para sa specific at mas malawak na impormasyon tungkol dito, maaari kang magsadya sa pinagkakatiwalaan at pinakamalapit na bangko sa inyo. Pwede mo ring tingnan sa websites ng mga bangko ang tungkol dito. Bawat bangko ay may kanya-kanyang patakaran (kasama ang interest rate) para sa time deposit.

Para sa mga kababayan nating nasa Amerika, ang pinakamalapit na katumbas ng time deposit sa kanila ay ang tinatawag na Certificates of Deposit.

Related Story: Pamumuhay Na Walang Utang Unang Hakbang Sa Pag-Invest

2. Kooperatiba 

Isa rin sa mga simpleng paraan ng pag-invest ay ang kooperatiba kaya lamang ay wala itong masyadong garantiya dahil depende sa mga namumuno ng koop at kung gaano na katatag ito. Kung sa kumpanyang iyong pinapasukan ay mayroong Multi-purpose Cooperative, bakit hindi mo subukang maging miyembro dito? 

3. Treasury Bonds

Kung treasury bonds naman, ang pera mo ay pinapautang mo sa gobyerno. Maliit ang peligro sa investment mo dito kasi ang gobyerno ang may obligasyong bayaran ka, kaya lamang ay mas malaki ang dapat na perang ipapautang mo kumpara sa ibang nababanggit. Sa PNB halimbawa, ang pinakamababang investment na dapat mong ilagak ay 200,000.00 pesos (as of January 2018).

4. Mutual Fund

Hindi masyadong kumplikado ang mutual fund, at makakapagbukas ka ng account sa halagang 5,000.00 pesos lamang. Gaya ng savings account sa bangko, maaari mong dagdagan sa anumang panahon ang pondo mo at maaari mo ring mapalyahan ng hulog ito. Tandaan mo lamang na sa konseptong investment, mas malaki ang kapital mas malaki naman ang maaari mong kitain. Tuluy-tuloy man o hindi ang pagdagdag mo sa iyong puhunan, may posibilidad na tuluy-tuloy gamana ang compounded interest mo kada araw: kung umaangat ang kanyang NAVPS (Net Asset Value Per Share). Aking tatalakayin ng mas detalyado ang mutual fund, kasama ang NAVPS sa hiwalay na artikulo. Dapat n'yo pong abangan iyan.

Ang investment managers ng mutual fund company ang s'ya namang nagpapakilos sa pera mo. Ayon sa package ng mutual fund na pinili mo, posibleng isa o kombinasyon ng mga ito ang nakapaloob sa mutual fund: bond products, publicly listed stocks, private equities o iba pa. Dapat mo munang basahin ang prospektus ng mutual fund na papasukin mo upang malinaw sa iyo kung paano gagalaw ang pera mo. Ibinibigay naman nila ang prospektus kahit kanino: account holder man o hindi. May websites din ang mga mutual fund companies.

Ang individual investor at ang mutual fund company ang may direktang kasunduan lamang, samantalang ang mutual fund company naman ang may direktang kasunduan sa mga bond products at equity shares. Wala kang direktang connection sa mga kompanya na kung saan nag-invest ang mutual fund. Ito ay passive investment na ang ibig sabihin meron kang professional fund manager sa iyong investment.

Maaaring may peligro ang investment mo dito, o walang garantiya kung gaano kalaki o kaliit ang maibabalik sa iyo. May mga bagay-bagay kasi na hindi saklaw nito gaya ng market crash, giyera, o local (at pati global) economic distress. 

May isa pang katangian ang mutual fund: ito ay kumikilos sa sistemang pooled fund na ang ibig sabihin ay mga pinagsama-samang investment money ng mga account holders ng mutual fund. At saka mayroon ding kaukulang management fee ang mutual fund, depende sa specific mutual fund at depende kung paano ka nag-sign up dito. May mga mutual fund kasi na nagpapadala ng ahente pero makakakuha ka rin ng mutual fund product na direkta sa management kung gusto mong maiwasan ang biased na interes ng mga ahente.

Related Story: Philequity: First Investment Vehicle For A Working Pinay

5. UITF 

Ang UITF ay acronym para sa Unit Investment Trust Fund. Katulad ng mga mutual fund, pooled fund din ang UITF. Ang pagkakaiba lamang ay ang bangko ang nagpapatakbo nito. Ang mga kilalang bangko sa bansa ay may kanya-kanya ring UITF products. Makipag-ugnayan ka lamang sa bangkong malapit sa iyo kung gusto mo pang maunawaan ng husto ang UITF. Maari mo ring tingnan ang kanilang website.

6. Stock Market

Ang stock market ay isang institusyon kung saan ang mga stock brokers, ang mga publicly listed companies, at ang mga investors ay nagkakaroon ng bilihan at bentahang ugnayan. Ang stock broker ang siyang kumukuha ng mga orders mula sa iyo (bilang investor) na gustong bumili (o magbenta) ng mga shares ng kung anumang kompanya na nakatala sa Philippine Stock Exchange (PSE). Sa bawat order, dalawang klase ng investors ang nakapaloob: ang nagbebenta at ang gustong bumili. Parehong yan ang pinagsisilbihan ng mga stock brokers.

Ang bawat kompanyang nasa PSE ay may kanya-kanyang presyo ng equity shares (tinatawag ding stock shares), depende kung mabenta ba ito o hindi; depende sa sentimyento ng mga investors. Nagbabago-bago ang market value ng mga stocks. Kapag trading day (o hour), taas-baba ang mga presyo kada minuto. Bago mo pasukin ang ganitong investment, dapat mo ring alamin kung magkano o ilang prosyentong komisyon ang magiging gastos mo sa bawat transaction (pagbili o pagbenta). Ang mga transactions mo ay napapatawan din ng kaukulang halaga para sa tax, at may sales tax pa kapag nagbenta ka.

Ang stock market ay medyo kumplikado lalo na sa mga baguhan lamang. Aking ipinapaalala (warning) na may malaking peligro ang ganitong investment. Para sa mga bihasa, mabilis nilang napapalago ang kanilang investment sa stocks: high risk, high return. Maaaring malugi ka kung kaya't dapat ay may maayos kang istratehiya at plano sa paghawak ng stock shares. Dapat din na may risk management ang isang stocks investor. Gaya ng mutual fund, ang stocks ay may negatibong apekto sa mga pagkakataong tulad ng company dissolution, market crash, giyera, o local (at pati global) economic distress.

7. Robo-Advisor

Hayaan n'yong isali ko sa listahan ang robo-advisor. Ang Robo-advisor para sa individual (retail) investor ay hindi pa nasisimulan sa Pilipinas pero ito ay isang investment option para sa mga kababayan natin sa U.S.A. Ang robo-advisor ay kilala rin sa pangalang Automated Investment Advisor o di kaya ay Automated Investment Management. Kasalukuyan na itong namamayagpag sa Amerika, at patuloy pa ring lumalaki ang industriya nito, ang Financial Technology.

Kung meron mang robo-advisor sa ngayon sa Pilipinas, ito ay ginagamit lamang ng mga private asset managers (private financial institutions) ng bansa. Iyan ay ayon sa pahayag ng website na statistica.com. Narito ang link: Robo-advisors Philippines. Kung ikaw ay retail investor sa Pilipinas, dito mo lamang siguro unang nalaman ang idea na robo-advisor.

Online transactions lamang ito sa pangkalahatan. Makukumpleto ang application mo sa Internet lamang. Maayos ang user-interface ng robo-advisor platform at ang mga impormasyon na kailangan mo sa pangkalahatan ay sa website o sa app mo na lang makikita. Kung sakaling nalilito ka at hindi mo alam ang gagawin, ipapadala mo ang iyong mensahe sa message board at sa loob ng 24 oras (mahigit-kumulang) ay matatanggap mo sa e-mail mo (at sa portal din) ang tugon. Bihira lamang ang pagkakataong kakailanganin mong magtanong lalo na kung technology savvy sa ka naman.

Algorithm ang pinakasentro ng kanyang operasyon at ito ang ilan sa mga maaari n'yang gawin: applicant's risk assessment, financial planning, investment selection, tax optimization, retirement planning, at iba pa. Ang robo-advisors ay angkop sa mga maliliit na investors at pati na rin sa mga individual na wala pang karanasan sa stock market o mutual fund; hindi kailangan ng malaking halaga ng investment mo dito.

Ang risk dito ay gaya ng mga risks sa mutual fund at stock market. Hindi ito saklaw ng FDIC (Federal Insurance Commision) ng Amerika subalit saklaw naman sya ng FINRA (Financial Industry Regulatory Authority) ng Amerika din.

Ang mga kilalang robo-advisors sa ngayon ay ito: Betterment, Wealthfront, Acorns, at WiseBanyan. Sa akin ay ang Acorns. Gagawa ako ng hiwalay na artikulo para sa Acorns services at features, subalit kung may malawak na kayong kaalaman tungkol dito at gusto n'yong simulan ang Acorns, makakatulong ka po na magkaroon ako ng referral bonus (dagdag na $50 sa aking account). Kung miyembro na rin po kayo nito, maiaalok n'yo rin po sa inyong mga kakilala para magkabonus din kayo. Narito ang link: Sign Up for Acorns


8. Forex

Ito ay pinaikling salita para sa investment na tinaguriang Foreign Exchange. Sa Forex, ang aktibidad dito ay tungkol sa palitan ng mga currencies sa buong mundo, halimbawa ay palitan mula Euro patungong US dollar. Hindi ko pa personal na nararanasan ang forex, pero maaari ko itong subukan kapag ako ay handa na para dito. Sa tingin ko, kung ang individual investor ay bihasa na sa stock market day trading, maaari na niyang pasukin ang forex.

9. Commodities Trading

Isa rin sa sikat na trading activities ang commodities trading. Kung sa stock market ay stocks ang binibili at binibenta, sa forex ay currency naman (US dollar, Euro, Yen, atbp), dito sa commodities trading ay pisikal na bagay ang binibenta o binibili. Iyon ay ang mga ginto, pilak, copper, langis, kape, atbp. Hindi ko pa rin nasusubukan ang ganyan dahil sa stock market pa lang nakalaan ang mga oras ko para aralin subalit maaari ko ring paghandaan ang commodities trading sa tamang panahon.

Hanggang siyam lang muna ang aking nasa listahan kahit sa totoo lang ay pwede pang madagdagan ang mga iyan. Hindi ko na binanggit ang crypto trading sapagkat hindi pa rin ako handa para dito.

Related Story: Working Pinay's Black Purse And Her Pursuit To Saving Money

Ang Small Investments Ay Posible Para Sa Lahat

Sa puntong ito ay nabigyan kita ng idea na may isa o higit pang investment options para sa mga Pilipinong may pangkaraniwang kinikita lamang buwan-buwan. Bagama't limitado pa rin ang aking naihaing paksa para magtagumpay ka sa mga nasabing investments, sa palagay ko naman ay natapik ko ang iyong kamalayan at napapaisip ka na kung paanong iyong isasaayos ang iyong financial management (paghawak ng salapi). Nais kong imungkahi na ugaliin mo lang unahing magtabi ng pera sa tuwing sasahod ka. Maaaring ito ay halagang kaya mong "mawala", halimbawa ay ipagpapaliban mo munang dagdagan ang koleksiyon mong make-up product dahil may nagagamit ka pa naman. Maglaan ka ng isang piggy bank o di kaya ay magbukas ka ng isang savings account sa bangko, isang lokasyon na kapag iniwan mo ang konting pera mo ay para bang naging expense mo na rin. Para bang ilalagay mo sa limot ang iyong savings pero nando'n lang. Ganyan ang ginawa ko nuon at maging hanggang ngayon. Paglipas ng isa o kalahating taon ay magugulat ka lamang sa halagang iyong naipon at maniwala ka, makakapagsimula ka na ring mag-invest sa kahit na simpleng paraan lamang. Huwag mo na rin kalimutang may website na katulad nito at sana ay balik-balikan mo lang para sa iba pang dagdag na mga kaalaman.



DISCLAIMER

Ang artikulong ito ay isinulat para mag-ambag ng impormasyon lamang at kung minsan ay para magpahayag din ng sariling kuru-kuro. Hindi po ako ahente ng anumang pribadong institusyon, wala po akong hangad na magrepresenta para sa kanila, at wala po silang bayad na ibinibigay sa akin. Kung sakali man pong ako ay sumulat ng tungkol sa mga pribadong kumpanya, kasama ang kanilang mga produkto, akin pong masusing sinasaliksik ang mga impormasyon at hindi ko rin po maiiwasan na magbigay ng sariling pananaw.

Iniiwan ko sa lahat ng aking mga mambabasa ang kanilang responsibilidad na magsaliksik din at dagdagan pa ang kanilang kaalaman upang malaya silang makapagpasya kung paano, saan, o sa aling industriya sila magi-invest.

Kung sakali man pong ako ay may angkop na referral bonus mula sa ilang komersyong aking pinagkakatiwalaan, maliit na halaga lamang po iyon para mapanatili kong pangasiwaan ang website na ito.

Wala po akong kakayahang talakayin ng masusi ang mga batas. Kung may tanong po kayo hinggil sa kahulugan o pagpapatupad ng batas tungkol sa mga investments, maaari po kayong kumunsulta sa isang investment lawyer.


Did you like this post? Please share.

No comments:

Post a Comment